Thi công chống thấm thuận và chống thấm ngược khác nhau như thế nào? Những vị trí thi công cho từng loại

3. Khi nào nên dùng chống thấm thuận? Khi nào cần dùng chống thấm ngược?

Với công trình mới hoặc các hạng mục còn tiếp cận được mặt nước tác động trực tiếp, chống thấm thuận nên là giải pháp ưu tiên vì có thể ngăn nước ngay từ đầu nguồn, đồng thời bảo vệ kết cấu trước khi xảy ra thấm. Phương pháp này phù hợp cho sân thượng, mái, ban công, nhà vệ sinh, bể nước và tường ngoài tầng hầm trước khi lấp đất. Khi thi công, thợ/thầu cần xử lý kỹ bề mặt nền, bo góc, cổ ống, mạch ngừng, khe tiếp giáp và kiểm tra độ dốc thoát nước để hạn chế nguy cơ thấm tái phát sau khi hoàn thiện.

Ngược lại, chống thấm ngược thường được áp dụng trong các trường hợp công trình đã hoàn thiện hoặc không thể tiếp cận mặt ngoài, chẳng hạn như tầng hầm đã lấp đất, tường giáp nhà bên, hố thang máy, mạch ngừng, khe nứt bê tông, hố kỹ thuật, hầm cáp hoặc các khu vực bị che khuất. Đây là giải pháp xử lý từ phía bên trong khi nước đã hoặc đang có xu hướng thấm xuyên qua kết cấu. Với phương pháp này, thợ/thầu cần khảo sát chính xác đường nước, chặn điểm rò trước, xử lý nền yếu, khe nứt, cổ ống và mạch ngừng trước khi thi công lớp chống thấm chịu áp lực âm.

4. Bảng chọn giải pháp theo từng hạng mục công trình

>>> Xem thêm: Bật mí những cách chống thấm mái nhà đúng kỹ thuật với keo Apollo Silicone

5. Lỗi thường gặp khi thi công chống thấm thuận và chống thấm ngược

• Không xác định đúng nguồn nước: Nhiều đội thi công chỉ xử lý tại vị trí đang ẩm/thấm mà chưa truy ngược nguồn nước. Thực tế, nước có thể đi từ mái xuống tường, khe tiếp giáp nhà bên, cổ ống, nền đất, mạch ngừng hoặc vết nứt bê tông. Nếu xác định sai nguồn thấm, phương án xử lý chỉ giải quyết phần ngọn và dễ tái thấm.
• Không xử lý kỹ bề mặt nền: Bề mặt trước khi chống thấm phải sạch, chắc, không bụi, không dầu mỡ, không lớp vữa yếu và không bê tông rỗ. Nếu nền yếu hoặc còn tạp chất, lớp chống thấm sẽ bám kém, dễ bong tróc, phồng rộp hoặc mất hiệu quả sau một thời gian sử dụng.
• Bỏ qua các chi tiết dễ thấm: Góc âm, cổ ống, chân tường, mạch ngừng và khe nứt là những vị trí nước thường xâm nhập trước. Với nhà vệ sinh, nếu không xử lý kỹ cổ ống và chân tường, lớp chống thấm trên sàn vẫn có thể thất bại. Với tầng hầm, nếu bỏ qua mạch ngừng và khe nứt, nước có thể phá lớp chống thấm từ bên trong.
• Thi công sai định mức hoặc thiếu lớp: Mỗi hệ vật liệu chống thấm đều có yêu cầu riêng về tỷ lệ pha trộn, độ dày, số lớp, thời gian chờ giữa các lớp và điều kiện bề mặt. Việc quét quá mỏng, pha quá loãng, thi công thiếu lớp hoặc làm khi nền quá ướt/quá khô đều có thể làm giảm khả năng chống thấm.
• Không thử nước hoặc nghiệm thu trước khi hoàn thiện: Với nhà vệ sinh, ban công và sân thượng, cần test nước trước khi cán nền, lát gạch hoặc bàn giao. Với tầng hầm, hố thang máy hoặc khu vực đã xử lý rò rỉ, cần theo dõi thêm trong điều kiện mưa lớn hoặc mực nước ngầm cao để kiểm tra hiệu quả thực tế.

6. Những yếu tố ảnh hưởng đến chi phí chống thấm thuận và chống thấm ngược

Chi phí thi công chống thấm thuận và chống thấm ngược không thể áp dụng chung một đơn giá cho mọi công trình. Mức đầu tư thực tế phụ thuộc vào hiện trạng kết cấu, diện tích thi công, mức độ thấm, áp lực nước, loại vật liệu sử dụng, độ phức tạp của hạng mục và yêu cầu bảo hành.

• Với chống thấm thuận, chi phí thường được xác định dựa trên diện tích bề mặt cần xử lý, hệ vật liệu lựa chọn, số lớp thi công, lớp bảo vệ hoàn thiện, khối lượng xử lý cổ ống, bo góc, cán dốc và điều kiện mặt bằng. Khi được triển khai ngay từ giai đoạn xây dựng mới, phương án này thường giúp kiểm soát chi phí tốt hơn do hạn chế được công tác đục phá và sửa chữa.
• Với chống thấm ngược, chi phí thường cao hơn do yêu cầu khảo sát kỹ hiện trạng, xác định chính xác đường nước, xử lý điểm rò, sửa chữa nền hư hỏng, bơm keo PU tại khe nứt hoặc mạch ngừng và sử dụng vật liệu có khả năng chịu áp lực nước âm. Đối với tầng hầm hoặc hố thang máy chịu áp lực nước ngầm lớn, phương án thi công còn có thể phát sinh thêm các hạng mục giảm áp và thoát nước.

Trong thực tế, lựa chọn giải pháp chống thấm phù hợp ngay từ đầu thường giúp giảm đáng kể chi phí sửa chữa, đục phá và xử lý thấm lặp lại về sau. Vì vậy, khi lập phương án thi công, thợ thầu cần đánh giá đồng thời hiệu quả chống thấm, tuổi thọ công trình và tổng chi phí vận hành trong suốt quá trình sử dụng thay vì chỉ so sánh đơn giá ban đầu.

7. Tập đoàn Apollo – Đồng hành cùng thợ Việt kiến tạo công trình bền vững

Với hơn 20 năm đồng hành cùng thợ thầu Việt, Apollo Silicone luôn theo đuổi một niềm tin nhất quán: công trình bền vững phải được kiến tạo từ vật liệu chất lượng. Đó là lý do các sản phẩm Apollo Silicone được phát triển từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu trực tiếp từ hai tập đoàn hóa chất hàng đầu thế giới là Shin-Etsu (Nhật Bản) và Dow Chemical (Hoa Kỳ), kết hợp cùng công nghệ sản xuất tiên tiến và quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Mỗi sản phẩm khi đến tay khách hàng đều đáp ứng các tiêu chuẩn cao về độ ổn định, độ tin cậy và hiệu quả thi công thực tế. 

8. Kết luận

Với thợ thầu, điểm mấu chốt khi xử lý chống thấm thuận và chống thấm ngược là xác định đúng hướng nước, đúng vị trí thi công và đúng điều kiện công trình. Công trình mới, còn tiếp cận được mặt ngoài hoặc mặt tiếp xúc nước thì nên ưu tiên chống thấm thuận; công trình cũ, tầng hầm đã hoàn thiện, tường giáp nhà bên, hố thang máy hoặc khu vực không đào mở được thì chống thấm ngược là giải pháp thực tế. Khi chọn đúng cách chống thấm nhà ngay từ đầu, đội thi công có thể kiểm soát tốt chất lượng, giảm nguy cơ bong tróc, tái thấm và hạn chế chi phí sửa chữa phát sinh. 

Phương pháp chống thấm cho từng hạng mục thi công

Chống thấm thuận nên ưu tiên cho công trình mới, sân thượng, sàn mái, ban công, nhà vệ sinh, bể nước và tường ngoài tầng hầm trước khi lấp đất vì có thể ngăn nước ngay từ phía nguồn thấm.

Chống thấm ngược phù hợp với tầng hầm đã hoàn thiện, tường giáp nhà bên, hố thang máy, hố kỹ thuật, mạch ngừng hoặc khe nứt bê tông khi không thể xử lý từ mặt ngoài. Nếu còn tiếp cận được nguồn nước, nên ưu tiên chống thấm thuận để đạt hiệu quả bền vững hơn. 

FAQ: Câu hỏi thường gặp về chống thấm thuận và chống thấm ngược

1. Trường hợp nào phải chống thấm ngược?

Các trường hợp thường phải chống thấm ngược gồm tầng hầm đã lấp đất, tường giáp nhà bên, hố thang máy bị rò nước, sàn đáy bị thấm, mạch ngừng/khe nứt bê tông đang rò và các khu vực không tiếp cận được mặt ngoài. Đây là những tình huống thợ không thể đặt lớp chống thấm ở phía nguồn nước nên phải xử lý từ mặt trong.

2. Nên chống thấm thuận hay chống thấm ngược cho tầng hầm?

Tầng hầm mới xây nên ưu tiên chống thấm thuận từ mặt ngoài tường, sàn đáy và các chi tiết mạch ngừng trước khi lấp đất. Tầng hầm đã hoàn thiện, không đào được mặt ngoài thì dùng chống thấm ngược từ bên trong, kết hợp xử lý khe nứt, mạch ngừng, cổ ống và điểm rò nước.

3. Nhà vệ sinh nên chống thấm thuận hay chống thấm ngược?

Nhà vệ sinh mới nên chống thấm thuận trên mặt sàn và chân tường trước khi cán nền/lát gạch. Nếu nhà vệ sinh đã thấm xuống tầng dưới, xử lý từ trần dưới chỉ là giải pháp bị động, thường không triệt để. Phương án đúng hơn là kiểm tra lại mặt sàn phía trên, đặc biệt cổ ống, phễu thu, chân tường và lớp gạch hoàn thiện.

4. Chống thấm ngược có bền không?

Chống thấm ngược có thể bền nếu chọn đúng vật liệu chịu áp lực âm, xử lý đúng nền, chặn triệt để điểm rò và thi công đủ định mức. Tuy nhiên, nếu nước có áp lực lớn, khe nứt còn chuyển vị hoặc bề mặt nền yếu, chống thấm ngược rất dễ thất bại. Với công trình quan trọng như tầng hầm, hố thang máy, bể ngầm, nên khảo sát kỹ trước khi chốt phương án.

5. Chống thấm xong bao lâu thì thử nước?

Thời gian thử nước phụ thuộc vào loại vật liệu và khuyến cáo kỹ thuật của nhà sản xuất. Với nhà vệ sinh, ban công, sân thượng, thợ thường cần chờ lớp chống thấm đủ thời gian khô/đóng rắn rồi mới ngâm thử. Không nên thử nước quá sớm vì có thể làm hỏng màng hoặc khiến lớp phủ chưa đạt cường độ.

Tài liệu tham khảo:

• American Concrete Institute. (1985). ACI 515.1R: Guide to the use of waterproofing, dampproofing, protective, and decorative barrier systems for concrete.
• International Concrete Repair Institute. (2016). Waterproofing concrete structures.
• Kugadas, N. (2023). Below-grade waterproofing: A closer look into fully bonded blindside systems. IIBEC Interface.
• W. R. Meadows. (2022). What’s the difference between positive-side waterproofing and negative-side waterproofing?
• Xypex Chemical Corporation. (2022). Negative side waterproofing of below grade concrete: Method statement.

Lý do vì sao trong các bài viết của Apollo Silicone luôn sử dụng linh hoạt 2 thuật ngữ Silicone (có chữ e) và Silicon (không có chữ e):

Silicon (Si) “không có chữ e” đơn giản chỉ là một nguyên tố hóa học. Còn với Silicone “có chữ e” là một hợp chất cấu trúc bao gồm các nguyên tử Silicon và Oxygen kết hợp với nhau tạo thành chuỗi Polymer giống cao su có khả năng kháng lại sự thay đổi của nhiệt độ, co giãn và đàn hồi tốt, không dẫn điện dẫn nhiệt.

Sản phẩm từ Silicone có tên thương mại là Silicone Sealant chuyên dùng để gắn, trám trét, bịt kín các khe hở, mối nối nhôm kính và nhiều loại vật liệu xây dựng khác. Trong thực tế, chúng ta thường gọi các sản phẩm này là Keo Silicon (không dùng chữ e theo thói quen, viết và hành vi tìm kiếm trên mạng), nhưng về mặt kỹ thuật, chất trám Silicone mới là thuật ngữ để chỉ những sản phẩm này. Và khi nhắc đến các sản phẩm này, Silicone “có chữ e” là cách sử dụng chính xác nhất.