Top 9 xu hướng công nghệ xây dựng định hình năm 2026

Trong bài trước, chúng ta đã tìm hiểu bức tranh tổng quan về xu hướng chung của ngành xây dựng 2026, một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ hướng đến số hóa, tự động hóa và phát triển bền vững. Tiếp theo, Apollo mời bạn đi sâu hơn vào 9 xu hướng công nghệ xây dựng cốt lõi đang định hình diện mạo mới của ngành, dựa trên nghiên cứu từ các báo cáo uy tín trong lĩnh vực Construction Technology năm 2024–2026.

Năm 2026 không chỉ là giai đoạn chuyển đổi số; đó là mốc đánh dấu sự dịch chuyển mạnh mẽ từ “xây dựng truyền thống” sang “xây dựng thông minh”, nơi dữ liệu, tự động hóa và vật liệu bền vững trở thành tiêu chuẩn của thị trường  bao gồm cả Việt Nam.

1.  Công nghệ xây dựng bền vững

Xu hướng xanh không dừng lại ở xuất phát từ ý thức môi trường; nó được thúc đẩy bởi chính sách quốc tế và kỳ vọng của thị trường. Theo World Green Building Council, vật liệu xây dựng và vận hành tòa nhà chiếm 39% lượng phát thải CO₂ toàn cầu. Điều này mở đường cho các vật liệu carbon thấp, keo thân thiện môi trường, façade tiết kiệm năng lượng và thiết kế circular design nhằm kéo dài vòng đời công trình.

Trong xu hướng xây dựng bền vững, vai trò của vật liệu trám dính ngày càng trở nên quan trọng, bởi chỉ cần một mối nối kém chất lượng cũng có thể làm giảm hiệu quả vận hành và tuổi thọ của toàn bộ công trình. Các dòng keo trung tính, keo kháng UV và keo kết cấu của Apollo Silicone ví dụ như Apollo Green Silicone Sealant A300 được phát triển nhằm đáp ứng yêu cầu này, giúp mối nối kín bền, hạn chế thấm nước, giảm hư hỏng lặp lại và kéo dài vòng đời sử dụng. Nhờ đó, công trình không chỉ đạt hiệu quả sử dụng lâu dài mà còn giảm nhu cầu sửa chữa, thay thế vật liệu, qua đó góp phần cắt giảm phát thải và đáp ứng các tiêu chí của xây dựng bền vững thế hệ mới.

2. AI trong xây dựng nền tảng dự đoán và tối ưu

Theo RICS, năng suất xây dựng chỉ tăng 1%/năm trong hai thập kỷ. AI được xem là công nghệ có tác động mạnh nhất để thay đổi con số này.

AI trong xây dựng không còn giới hạn ở phần mềm mô phỏng mà bao gồm:

• AI dự báo rủi ro dựa trên dữ liệu lịch sử tiến độ, vật tư và thời tiết
• Generative Design đề xuất bố trí mặt bằng, kết cấu tối ưu
• Computer Vision giám sát an toàn: PPE, khoảng cách nguy hiểm, khu vực cấm
• AI bóc tách khối lượng trong vài phút thay vì vài giờ

Nhiều nhà thầu Việt Nam đã bắt đầu dùng công nghệ xây dựng AI để phân tích ảnh công trường, phát hiện lỗi thi công và tự động bóc tách khối lượng từ bản vẽ. Chính sự thay đổi này khiến công trình vận hành trơn tru hơn, giảm phụ thuộc vào con người ở những khâu dễ sai sót.

3. BIM thế hệ mới (3D – 8D)

Nếu ví một dự án như cơ thể con người, thì BIM chính là hệ thần kinh trung tâm. Ngày nay, BIM không còn chỉ là mô hình 3D để “nhìn cho đẹp mắt”; nó trở thành kho dữ liệu sống giúp kết nối thiết kế, thi công và vận hành. Khi BIM được mở rộng từ 3D sang 4D (thời gian), 5D (chi phí) rồi tiếp tục lên 6D (bền vững), 7D (vận hành – bảo trì) và 8D (an toàn), mọi thay đổi trên mô hình đều phản chiếu tức thì lên tiến độ, ngân sách, hiệu suất năng lượng và kế hoạch vận hành công trình.

Tại Việt Nam, BIM đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc trong nhiều dự án sử dụng vốn nhà nước và các công trình quy mô lớn, cho thấy ngành xây dựng đang từng bước tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế, nơi BIM từ 3D đến 8D được xem là “ngôn ngữ chung” giữa chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và nhà thầu. Việc triển khai BIM không chỉ giúp quản lý hiệu quả các dự án phức tạp mà còn tối ưu thời gian, chi phí và nguồn lực trong suốt vòng đời công trình. Thực tế tại các dự án tiêu biểu như Cầu Cửa Đại (Quảng Ngãi), Nhà ga hành khách Cảng hàng không Quốc tế Phú Bài (Thừa Thiên Huế) hay Trụ sở Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội cho thấy BIM đã được ứng dụng linh hoạt ở nhiều loại hình công trình, từ hạ tầng giao thông, cảng hàng không đến công trình hành chính. Những kết quả này khẳng định BIM không còn là giải pháp mang tính thử nghiệm, mà đã trở thành một chiến lược quan trọng nhằm nâng cao chất lượng xây dựng, tăng tính minh bạch trong quản lý và hướng tới phát triển bền vững cho ngành xây dựng Việt Nam trong tương lai.

4. Robotics & tự động hóa

Tự động hóa không còn chỉ thuộc về nhà máy. Công trường 2026 chứng kiến sự xuất hiện ngày càng nhiều của robot xây tường, robot phun sơn, robot cắt thép và thậm chí cả máy xúc tự hành. Robot không thay thế con người – robot “cõng đỡ” những phần việc nặng nhọc, lặp lại, nguy hiểm; để thợ thầy tập trung vào các thao tác đòi hỏi kỹ năng. Các nhà xưởng tại Việt Nam đang tiên phong áp dụng robot hàn – robot cắt, và sớm muộn robot công trường sẽ trở thành chuẩn mới.

5. Drones thay đổi cách thu thập dữ liệu

Một trong những nỗi đau lớn nhất của quản lý dự án là tiến độ thi công thực tế luôn đi trước báo cáo. Drone đã giúp thu hẹp khoảng cách này. Chỉ với vài chuyến bay, toàn bộ mặt bằng được ghi nhận bằng ảnh độ phân giải cao hoặc bản đồ 3D chính xác, trong khi công nghệ LiDAR hỗ trợ đo đạc khối lượng đào đắp, kiểm tra mái và giàn giáo mà không cần đưa con người vào vị trí nguy hiểm. Tại Việt Nam, nhiều dự án hạ tầng lớn như cao tốc, cầu và sân bay đã đưa drone vào giám sát tiến độ định kỳ theo tuần, tạo ra nguồn dữ liệu trực quan và minh bạch hơn cho chủ đầu tư. Điển hình, dự án Metro Bến Thành – Suối Tiên (TP.HCM) đã có nghiên cứu ứng dụng UAV để theo dõi tiến độ thi công qua từng giai đoạn, sử dụng hình ảnh độ phân giải cao nhằm hỗ trợ công tác giám sát và quản lý công trường hiệu quả hơn.

6. IoT trong công trường

IoT biến công trường thành mạng lưới cảm biến luôn hoạt động. Từ thiết bị nặng, vật tư, môi trường đến an toàn lao động – mọi yếu tố đều được theo dõi theo thời gian thực. Cảm biến bê tông ghi nhận cường độ ninh kết từng giờ; cảm biến môi trường cảnh báo bụi vượt chuẩn; thiết bị đeo thông minh cảnh báo té ngã hoặc chấn động mạnh. Đây không chỉ là công nghệ – nó là bước tiến đảm bảo an toàn, đặc biệt tại các dự án cao tầng tại TP.HCM và Hà Nội.

7. Công nghệ in 3D trong xây dựng

Máy in 3D trong xây dựng đang bước ra khỏi giai đoạn thử nghiệm và tiến vào ứng dụng thực tế. Với các máy in quy mô lớn, những mảng tường bê tông, chi tiết façade phức tạp, khuôn formwork đặc biệt, thậm chí cả những ngôi nhà nhỏ hoặc nhà tạm có thể được in hoàn chỉnh chỉ trong vài giờ. So với thi công truyền thống, công nghệ in 3D trong xây dựng giúp giảm lãng phí vật liệu, rút ngắn tiến độ và tăng độ chính xác, đặc biệt ở những cấu kiện có hình dạng phức tạp mà phương pháp thủ công khó tạo ra. Công nghệ xây dựng này cho thấy hiệu quả rõ rệt trong các công trình nhà ở giá rẻ, nhà mô-đun, nhà khẩn cấp hoặc các dự án công nghiệp nhẹ.

Tại Việt Nam, một số viện nghiên cứu và trường đại học đã bắt đầu thử nghiệm vật liệu bê tông in 3D được điều chỉnh theo khí hậu và điều kiện công trường trong nước. Đây là tín hiệu đáng kỳ vọng, mở ra cơ hội áp dụng công nghệ in 3D trong xây dựng cho phân khúc nhà ở xã hội và nhà giá hợp lý trong tương lai gần. Một số đơn vị tiêu biểu đang tham gia nghiên cứu gồm:

Dù chưa thể thay thế hoàn toàn phương pháp truyền thống, in 3D đang dần trở thành một mảnh ghép quan trọng trong hệ sinh thái xây dựng hiện đại, nơi hiệu quả và tối ưu vật liệu ngày càng được ưu tiên.

8. Modular & Prefabrication

Theo McKinsey, modular hóa đang trở thành một trong những giải pháp có tác động mạnh nhất đến năng suất ngành xây dựng. Khi cấu kiện, phòng mô-đun hoặc cả tầng nhà được sản xuất sẵn trong nhà máy rồi mang ra lắp ghép tại công trường, thời gian thi công có thể giảm 20–50%, chi phí vận hành công trường giảm khoảng 30%, đồng thời giảm đáng kể CO₂ và rác thải nhờ quy trình sản xuất khép kín và chính xác hơn.

Modular đặc biệt phù hợp với những loại công trình đòi hỏi tốc độ và chất lượng đồng nhất như nhà ở xã hội, khách sạn – resort, bệnh viện, trường học và nhà xưởng công nghiệp. Thay vì phải xử lý mọi tác vụ tại công trường với điều kiện thời tiết, tiếng ồn và nhân công biến động, các nhà thầu chuyển sang sản xuất sẵn module hoàn chỉnh trong nhà máy từ kết cấu, MEP cho đến hoàn thiện. Khi ra công trường, các module này chỉ cần được lắp ghép như những “khối Lego” khổng lồ. Ưu điểm của cách tiếp cận này rất rõ ràng: ít phụ thuộc thời tiết, giảm tiếng ồn, đảm bảo chất lượng chuẩn hóa, và đặc biệt là giảm rủi ro thi công nhờ chuyển phần lớn khối lượng công việc sang môi trường nhà máy được kiểm soát tốt hơn. Tín hiệu từ Việt Nam cho thấy modular đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Nhiều chủ đầu tư bắt đầu áp dụng mô-đun cho các dự án khách sạn, resort và nhà máy công nghiệp, chủ yếu để rút ngắn thời gian bàn giao và giảm áp lực về nhân công (một vấn đề ngày càng rõ rệt tại thị trường Việt Nam). Modular không chỉ là xu hướng toàn cầu; nó đang trở thành chiến lược quan trọng giúp ngành xây dựng Việt Nam đối mặt với bài toán năng suất, tiến độ và chi phí trong giai đoạn 2024–2026.

9. Digital Twin & Extended Reality

Digital Twin là bản sao số của công trình, cập nhật liên tục từ BIM, IoT và drone. Nhìn vào công nghệ xây dựng digital twin, kỹ sư có thể biết chính xác hạng mục nào chậm, vật tư nào thiếu, khu vực nào đang có rủi ro. Kết hợp với AR/VR, đội ngũ có thể kiểm tra sai lệch thi công ngay tại hiện trường: đưa camera lên tường, hệ thống tự chiếu lớp BIM lên để xem vị trí thép, ống, dầm đã đúng chưa. Đây là công cụ cực kỳ mạnh trong kiểm soát chất lượng và đào tạo thợ mới. Tại Việt Nam, một số tòa nhà cao cấp đã bắt đầu sử dụng digital twin trong quản lý vận hành, cho thấy tương lai không còn xa.

Kết luận

Xu hướng công nghệ xây dựng 2026 cho thấy một điều rõ ràng: ngành xây dựng đang bước vào chu kỳ tái định hình mạnh nhất trong hơn một thập kỷ. Công nghệ không thay thế con người nhưng nó trao quyền cho thế hệ kiến trúc sư, kỹ sư, thợ lành nghề nắm bắt xu hướng mới, làm việc an toàn hơn, chính xác hơn và tạo ra công trình giá trị hơn. Những người hiểu xu hướng sẽ dẫn đầu cuộc chơi. Những doanh nghiệp dám đổi mới sẽ tạo chuẩn mực mới.

Tập đoàn Apollo Silicone với định hướng vật liệu bền vững và đổi mới công nghệ sẽ đồng hành cùng ngành xây dựng Việt Nam trong hành trình chuyển mình sang kỷ nguyên thông minh, xanh và tối ưu hơn.

FAQ: Câu hỏi thường gặp về xu hướng công nghệ xây dựng 2026

1. Vì sao AI được xem là công nghệ có tác động lớn nhất đến ngành xây dựng trong năm 2026?

Công nghệ AI giúp dự báo rủi ro, bóc tách khối lượng nhanh, phân tích ảnh công trường và tự động phát hiện lỗi thi công. Đây là các bước vốn tốn thời gian và dễ sai sót khi làm thủ công nên AI mang lại mức tăng năng suất đáng kể cho các nhà thầu.

2. Vì sao nhiều dự án Việt Nam đang bắt buộc áp dụng BIM?

Việc áp dụng BIM tại Việt Nam đã được Chính phủ quy định trong lộ trình chuyển đổi số ngành xây dựng. Theo Quyết định 2500/QĐ-TTg và Quyết định 258/QĐ-TTg (2023) của Thủ tướng Chính phủ, BIM được yêu cầu triển khai đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước và các công trình có quy mô, tính chất phức tạp. Việc áp dụng BIM giúp tích hợp thông tin, tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan, quản lý rủi ro tốt hơn và tạo ra các công trình chất lượng, bền vững hơn, đáp ứng các yêu cầu của thời đại số.

3. Công nghệ in 3D trong xây dựng phù hợp nhất cho loại công trình nào?

In 3D đặc biệt hiệu quả với nhà ở giá rẻ, nhà mô-đun, nhà tạm, công trình công nghiệp nhẹ hoặc chi tiết façade phức tạp. Công nghệ này giảm lãng phí vật liệu và rút ngắn thời gian thi công.

4. Drone mang lại lợi ích gì cho công tác giám sát tiến độ?

Drone giúp quét toàn bộ mặt bằng chỉ trong vài phút, tạo bản đồ 3D độ chính xác cao và theo dõi tiến độ theo tuần. Chủ đầu tư và nhà thầu có dữ liệu minh bạch hơn mà không cần đưa người vào vị trí nguy hiểm.

5. Apollo Silicone đóng vai trò gì trong xu hướng xây dựng bền vững?

Apollo Silicone cung cấp các dòng keo trung tính, keo kháng UV và keo kết cấu đạt tiêu chuẩn xanh, giúp kéo dài tuổi thọ công trình và giảm nhu cầu sửa chữa. Đây là mảnh ghép quan trọng trong định hướng vật liệu xây dựng bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thuật ngữ chuyên ngành trong bài:

1. ISO 14067
   Tiêu chuẩn quốc tế về đánh giá và truy vết dấu chân carbon của sản phẩm trong suốt vòng đời.
2. Keo kết cấu (Structural Sealant)
   Keo dùng cho các mối nối chịu lực, tham gia trực tiếp vào độ bền kết cấu công trình.
3. Generative Design
   Thiết kế sinh tự động, trong đó AI đề xuất phương án kết cấu và mặt bằng tối ưu dựa trên dữ liệu đầu vào.
4. Computer Vision
   Công nghệ cho phép máy phân tích hình ảnh công trường để phát hiện lỗi thi công, vi phạm an toàn.
5. BIM (Building Information Modeling)
   Mô hình thông tin công trình tích hợp dữ liệu thiết kế, thi công và vận hành trong một hệ thống thống nhất.
6. Robotics trong xây dựng
   Ứng dụng robot và máy tự động vào các công việc xây, cắt, hàn, phun sơn và vận chuyển vật liệu.
7. Drone / UAV (Unmanned Aerial Vehicle)
   Thiết bị bay không người lái dùng để khảo sát, tạo bản đồ 3D và giám sát tiến độ công trình.
8. LiDAR
   Công nghệ quét bằng laser để đo đạc địa hình, khối lượng và kết cấu với độ chính xác cao.
9. IoT trong công trường (Internet of Things)
   Hệ thống cảm biến và thiết bị kết nối giúp theo dõi vật tư, máy móc, môi trường và an toàn theo thời gian thực.
10. Cảm biến bê tông
    Thiết bị theo dõi cường độ và quá trình đông kết của bê tông trong thi công.
11. Công nghệ in 3D trong xây dựng (3D Construction Printing)
    Sử dụng máy in quy mô lớn để tạo cấu kiện hoặc tường bê tông trực tiếp từ mô hình số.
12. Formwork in 3D
    Khuôn đổ bê tông được tạo bằng công nghệ in 3D, giúp tạo hình phức tạp và giảm chi phí gia công.
13. Modular Construction
    Phương pháp xây dựng bằng các mô-đun sản xuất sẵn trong nhà máy rồi lắp ghép tại công trường.
14. Prefabrication
    Gia công sẵn cấu kiện xây dựng trước khi vận chuyển đến công trường để lắp đặt.
15. Digital Twin
    Bản sao số của công trình, cập nhật liên tục từ BIM, IoT và drone để quản lý vận hành.
16. AR/VR trong xây dựng (Extended Reality)
    Công nghệ thực tế ảo và tăng cường giúp kiểm tra sai lệch thi công và đào tạo kỹ thuật.
17. Façade
    Hệ mặt dựng bao che bên ngoài công trình, ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và hiệu suất năng lượng.
18. Circular Design
    Thiết kế theo vòng đời vật liệu, ưu tiên tái sử dụng và giảm chất thải xây dựng.

Nguồn tham khảo:

• Báo cáo chuyên ngành từ RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors)
• Deloitte Engineering & Construction Outlook 2025–2026
• Phân tích từ McKinsey Global Construction Insights
• Các bài viết và nghiên cứu đăng tải trên Tạp chí Xây dựng – Bộ Xây dựng Việt Nam
• Thông tin, định hướng và văn bản liên quan từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và Bộ Xây dựng Việt Nam

Lý do vì sao trong các bài viết của Apollo Silicone luôn sử dụng linh hoạt 2 thuật ngữ Silicone (có chữ e) và Silicon (không có chữ e):

Silicon (Si) “không có chữ e” đơn giản chỉ là một nguyên tố hóa học. Còn với Silicone “có chữ e” là một hợp chất cấu trúc bao gồm các nguyên tử Silicon và Oxygen kết hợp với nhau tạo thành chuỗi Polymer giống cao su có khả năng kháng lại sự thay đổi của nhiệt độ, co giãn và đàn hồi tốt, không dẫn điện dẫn nhiệt.

Sản phẩm từ Silicone có tên thương mại là Silicone Sealant chuyên dùng để gắn, trám trét, bịt kín các khe hở, mối nối nhôm kính và nhiều loại vật liệu xây dựng khác. Trong thực tế, chúng ta thường gọi các sản phẩm này là Keo Silicon (không dùng chữ e theo thói quen, viết và hành vi tìm kiếm trên mạng), nhưng về mặt kỹ thuật, chất trám Silicone mới là thuật ngữ để chỉ những sản phẩm này. Và khi nhắc đến các sản phẩm này, Silicone “có chữ e” là cách sử dụng chính xác nhất.