Chống thấm tường nhà cũ từ nguyên nhân đến quy trình thi công đúng chuẩn

Nguyên nhân là vì chống thấm tường nhà cũ không chỉ nằm ở lớp phủ bề mặt, mà còn liên quan đến vết nứt, khe hở và các đường nước xâm nhập đã tồn tại sẵn trong kết cấu. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân gây thấm, các dạng thấm thường gặp và quy trình chống thấm tường nhà cũ đúng kỹ thuật, bao gồm cả việc sử dụng keo chống thấm và chống thấm cho cửa sổ để xử lý triệt để và bền lâu.

1. Vì sao chống thấm tường nhà cũ thường thất bại dù đã sơn chống thấm?

Dưới đây là những lý do phổ biến khiến tường nhà cũ bị thấm lại dù đã sơn chống thấm, gia chủ nên nhận biết đúng để xử lý triệt để ngay từ đầu.

• Sơn chống thấm chỉ xử lý bề mặt, không khóa đường nước bên trong: Với nhà cũ, nước thường đã thấm sâu vào kết cấu tường nên nếu chỉ phủ lớp chống thấm bên ngoài, tường vẫn có thể thấm lại khi gặp mưa kéo dài hoặc độ ẩm tăng cao.
• Hiện tượng mao dẫn khiến chân tường hút ẩm từ nền lên: Tường gạch và lớp vữa có lỗ rỗng li ti nên nước có thể thẩm thấu và lan từ dưới lên, gây ẩm mốc chân tường, bong sơn từng mảng và xuất hiện muối trắng trên bề mặt.
• Vết nứt nhỏ tạo đường nước xâm nhập: Nứt chân chim, nứt co ngót hoặc nứt do rung động lâu năm thường khó thấy bằng mắt thường, nhưng khi mưa tạt kéo dài, nước sẽ ngấm theo đường nứt và gây loang ố ở mặt trong tường.
• Bề mặt bị bí hơi do lớp phủ không thoát ẩm: Khi tường còn ẩm mà tiếp tục sơn phủ kín, hơi ẩm bị giữ lại trong kết cấu, lâu ngày làm sơn bong rộp, phồng rộp và mảng mốc lan rộng.
• Chân tường giáp đất hoặc nền ẩm không có lớp cản ẩm: Các khu vực tiếp xúc nền đất hoặc nền thấp dễ bị thấm lại nếu công trình không có lớp cản ẩm hoặc lớp cản ẩm đã xuống cấp theo thời gian, đặc biệt phổ biến ở nhà xây lâu năm và nhà cấp 4.

2. Nên dùng keo chống thấm hay sơn chống thấm cho tường nhà cũ?

• Keo chống thấm: dùng để khóa đường nước tại vết nứt, khe tiếp giáp, viền cửa sổ, cổ ống xuyên tường. Đây là bước xử lý nguyên nhân.
• Sơn/hệ chống thấm phủ bề mặt: có vai trò bảo vệ và ngăn nước xâm nhập từ bên ngoài, nhưng chỉ hiệu quả khi các điểm yếu đã được trám kín.

Với tường nhà cũ, keo chống thấm và lớp phủ thường cần kết hợp, thay vì chỉ sử dụng riêng lẻ một giải pháp.

3. Các dạng thấm tường nhà cũ phổ biến và cách nhận biết nhanh

Muốn chống thấm đúng, trước tiên phải xác định được tường đang thấm theo dạng nào. Dưới đây là 4 dạng thường gặp nhất và cách nhận biết nhanh bằng mắt thường.

3.1 Thấm do nứt tường ngoài trời

Dạng này thường xuất hiện ở mảng tường hứng mưa tạt hoặc tường phía hướng gió mạnh. Dấu hiệu dễ thấy là tường bị loang theo vệt, có đường thấm chạy đúng theo vị trí nứt. Nếu nhìn kỹ sẽ thấy vết nứt mảnh, kéo dài hoặc dạng chân chim.

3.2 Thấm mao dẫn chân tường

Đây là tình trạng ẩm từ dưới chân tường lan lên cao, có thể khoảng 30cm đến 1m tùy mức độ. Bề mặt thường bong sơn, loang ố lâu ngày và dễ xuất hiện muối trắng. Điểm khác biệt là dù trời không mưa, tường vẫn có cảm giác ẩm và mốc vẫn phát triển.

3.3 Thấm tại vị trí tiếp giáp

Chống thấm cho cửa sổ là hạng mục rất dễ bị bỏ sót nhưng lại gây thấm loang rõ nhất trên tường. Nguyên nhân thường đến từ khe hở giữa khung cửa và tường, keo trám cũ bị chai cứng hoặc bong mép, khiến nước mưa tạt theo gió dễ xâm nhập và lan vào mảng tường bên trong. Nếu không xử lý đúng, vệt thấm thường xuất hiện quanh viền cửa sổ, loang ố, bong sơn và tạo mảng mốc đen khó làm sạch.

3.4 Thấm do lớp hoàn thiện xuống cấp

Nhà cũ lâu năm có thể gặp hiện tượng sơn phấn hóa, rỗ mặt, vữa bong hoặc bề mặt bị nứt li ti. Khi đó, bề mặt giống như một lớp “màng hút nước”, khiến tường thấm dù không có vết nứt rõ rệt.

4. Quy trình chống thấm tường nhà cũ chuẩn kỹ thuật

Một quy trình xử lý đúng sẽ đi theo nguyên tắc sửa lỗi trước rồi mới chống thấm. Nếu làm ngược, lớp chống thấm chỉ che tạm được một thời gian, sau đó vẫn bong hoặc thấm lại ở vị trí khác.

Bước 1: Khảo sát đúng nguyên nhân trước khi thi công

Trước khi mua vật liệu, nên dành thời gian kiểm tra kỹ 3 yếu tố chính là đường nước đi, mức độ ẩm và tình trạng nền. Nếu thấm do mưa tạt, vị trí thấm thường tập trung ở một mảng tường nhất định và có thể rõ hơn vào mùa mưa. Nếu thấm mao dẫn chân tường, dấu hiệu sẽ nằm sát nền và lan lên đều, kèm muối trắng hoặc bong sơn từng mảng. Việc phân biệt đúng sẽ giúp tránh chọn sai hệ chống thấm, vì thấm mao dẫn thường không thể xử lý bền chỉ bằng sơn phủ bề mặt. Trường hợp xác định sai dạng thấm, toàn bộ lớp chống thấm thi công phía sau sẽ không phát huy hiệu quả, dễ dẫn đến tình trạng thấm lại sau một thời gian ngắn sử dụng.

Bước 2: Xử lý bề mặt nền

Nền tường là yếu tố quyết định độ bám của lớp chống thấm. Với tường nhà cũ, cần cạo bỏ các lớp sơn bong tróc, lớp bột trét bị mục, mảng rêu mốc hoặc vùng phấn hóa. Sau đó vệ sinh sạch bụi và để bề mặt khô tương đối. Trường hợp tường bị ẩm nặng, cần có giải pháp xử lý ẩm trước khi phủ vật liệu mới để tránh hiện tượng bịt ẩm gây bong rộp về sau.

Bước 3: Trám khe, xử lý nứt và các vị trí tiếp giáp

Đây là bước quyết định khả năng chống thấm lâu dài nhưng lại hay bị bỏ qua. Chống thấm chỉ bền khi đường nước đã được khóa, vì nước thường không đi xuyên qua cả mảng tường mà xâm nhập theo các điểm yếu như vết nứt và khe hở. Những vị trí nên ưu tiên xử lý gồm vết nứt chân chim, khe tiếp giáp khung cửa, khe giữa tường và sàn ban công, khe tiếp giáp mái tôn và tường, khu vực cổ ống xuyên tường hoặc hộp kỹ thuật.

Ở bước này, giải pháp phù hợp thường là dùng keo keo chống thấm có khả năng bám dính và chịu co giãn tốt để bịt kín khe hở, hạn chế nước tiếp tục thẩm thấu. Nếu xử lý đúng, lớp chống thấm phủ ngoài sẽ phát huy hiệu quả rõ rệt hơn và giảm nguy cơ nứt lại theo chuyển vị vật liệu.

Bước 4: Thi công lớp chống thấm theo đúng hệ

Tùy dạng thấm, lớp chống thấm sẽ được chọn và thi công khác nhau. Với thấm do nứt tường ngoài trời, thường cần hệ chống thấm đàn hồi, có thể gia cường thêm lưới tại vị trí nứt để giảm nguy cơ tái nứt. Với thấm mao dẫn chân tường, cần giải pháp xử lý ẩm kết cấu và hỗ trợ thoát ẩm, vì nếu chỉ phủ bề mặt sẽ khiến nước bị giữ lại và gây bong sơn nhanh chóng.

Một lưu ý quan trọng là phải thi công đúng định mức, đúng số lớp và đúng thời gian khô giữa các lớp theo hướng dẫn nhà sản xuất. Chống thấm làm thiếu lớp hoặc phủ quá mỏng thường không đạt hiệu quả lâu dài.

Bước 5: Hoàn thiện bề mặt

Sau khi lớp chống thấm đã đạt độ khô cần thiết, mới tiến hành sơn hoàn thiện hoặc bả lại tường. Nhiều trường hợp thấm lại sớm là do sơn phủ quá nhanh khi lớp chống thấm chưa ổn định, dẫn tới bong rộp và loang ố trở lại.

5. Những sai lầm khiến chống thấm tường nhà cũ làm xong vẫn thấm

• Sơn chống thấm lên tường đang ẩm. Khi nền tường chưa ổn định độ ẩm, lớp phủ dễ bong và nấm mốc sẽ quay lại nhanh hơn.
• Không xử lý vết nứt và khe tiếp giáp trước khi chống thấm. Nước sẽ tiếp tục xâm nhập từ đúng những khe hở đó, khiến tường vẫn thấm dù đã phủ lớp chống thấm mới.
• Dùng lớp phủ quá kín, làm tường không thoát ẩm. Điều này khiến muối hóa và bong sơn nặng hơn theo thời gian, nhất là ở khu vực chân tường.
• Nhầm thấm mao dẫn với thấm do mưa tạt. Khi chọn sai hệ xử lý, công trình sẽ tiếp tục ẩm dai dẳng, lớp chống thấm chỉ che tạm và nhanh chóng hỏng lại.

6. Khi nào nên gọi thợ thay vì tự làm tại nhà?

Nếu tường chỉ thấm nhẹ do nứt nhỏ hoặc hở khe cửa, nhiều gia đình có thể tự xử lý bằng cách làm sạch bề mặt, trám khe và chống thấm đúng quy trình. Apollo Silicone khuyến nghị:

• Với các khe nhỏ trong nhà và những vị trí ít co giãn như khe hở len chân tường, khe giữa tường với khung cửa hoặc vết nứt chân chim nhẹ cần hoàn thiện thẩm mỹ, Apollo Silicone khuyến nghị sử dụng Apollo Acrylic A100. Đây là dòng keo acrylic gốc nước dễ thi công, bám tốt trên bề mặt tường và phù hợp cho các khe tĩnh.
• Với các khu vực có nguy cơ thấm nước cao như tường ngoài trời hứng mưa tạt, khe tiếp giáp vật liệu hoặc những điểm cần khóa đường nước trước khi hoàn thiện, keo chống thấm Apollo A500 sẽ là lựa chọn phù hợp hơn. Dòng keo gốc silicone này nổi bật nhờ độ đàn hồi tốt và khả năng bịt kín chống nước hiệu quả, giúp mối trám bền hơn khi tường chịu tác động thời tiết và co giãn theo thời gian.

Lưu ý, nên gọi thợ khi gặp các trường hợp như thấm chân tường diện rộng, có muối trắng và bong lớp vữa, tường giáp đất hoặc nền nhà thấp, thấm nặng kèm mục bề mặt, hoặc xuất hiện vết nứt lớn nghi ngờ ảnh hưởng kết cấu.

Với các hạng mục tường âm hoặc kết cấu dưới đất, thường cần hệ chống thấm dạng màng ngăn theo hướng bảo vệ kết cấu, tương tự nhóm giải pháp barrier protection (màng ngăn) trong các tài liệu hướng dẫn chống thấm kết cấu.

7. Kết luận

Chống thấm tường nhà cũ hiệu quả không nằm ở việc chọn vật liệu đắt nhất, mà nằm ở việc xác định đúng nguyên nhân thấm và xử lý đúng quy trình từ làm sạch bề mặt, trám kín khe hở, đến thi công lớp chống thấm phù hợp theo từng vị trí. Khi các điểm yếu như chân tường, vết nứt và khe tiếp giáp được xử lý triệt để, tường sẽ khô ráo hơn, hạn chế ẩm mốc, bong sơn và duy trì độ bền công trình ổn định theo thời gian.

Apollo Silicone là thương hiệu tiên phong trong lĩnh vực chất trám trét xây dựng tại Việt Nam, được nhiều thợ thầu và người dùng tin tưởng nhờ chất lượng sản phẩm ổn định và hiệu quả ứng dụng thực tế. Không chỉ cung cấp các dòng keo trám đáp ứng nhu cầu thi công đa dạng, Apollo Silicone còn đóng vai trò như một nguồn tham khảo kiến thức xây dựng đáng tin cậy, hỗ trợ người dùng hiểu đúng vật liệu, xử lý đúng kỹ thuật và nâng cao độ bền cho từng hạng mục công trình. Bạn có thể truy cập website Apollo Silicone để cập nhật thêm các hướng dẫn thi công, mẹo xử lý chống thấm và giải pháp trám trét phù hợp theo từng tình huống sử dụng.

FAQ: Câu hỏi thường gặp khi chống thấm tường nhà cũ

1. Vì sao đã sơn chống thấm nhưng tường nhà cũ vẫn bị thấm lại?

Chống thấm tường nhà cũ thường không hiệu quả nếu chỉ sơn phủ bề mặt mà chưa khóa các đường nước xâm nhập như vết nứt nhỏ, khe tiếp giáp hoặc mao dẫn chân tường. Khi nước đã đi sâu vào kết cấu, lớp sơn chống thấm bên ngoài chỉ che tạm và dễ thấm lại khi gặp mưa kéo dài.

2. Làm sao phân biệt thấm mao dẫn chân tường với thấm do mưa tạt?

Thấm mao dẫn thường xuất hiện từ chân tường lan lên đều theo chiều cao khoảng 30cm đến 1m và có thể kèm muối trắng hoặc bong sơn từng mảng. Trong khi đó thấm do mưa tạt thường loang theo vệt, tập trung ở mảng tường hứng mưa và rõ hơn vào mùa mưa.

3. Keo chống thấm dùng để làm gì trong quy trình chống thấm tường nhà cũ?

Keo chống thấm thường được dùng để trám kín các khe hở và vết nứt, giúp khóa đường nước trước khi thi công lớp chống thấm phủ ngoài. Khi các điểm yếu đã được trám kín đúng cách, lớp chống thấm sẽ phát huy hiệu quả rõ rệt hơn và hạn chế thấm lại.

4. Chống thấm cho cửa sổ cần xử lý những điểm nào?

Chống thấm cho cửa sổ cần tập trung vào khe hở giữa khung cửa và tường, các góc viền cửa và những vị trí keo trám cũ bị bong mép hoặc chai cứng. Nếu không xử lý triệt để, nước mưa tạt theo gió có thể xâm nhập và gây loang ố quanh viền cửa sổ.

5. Khi nào chống thấm tường nhà cũ cần dùng giải pháp dạng màng ngăn?

Với các hạng mục tường âm hoặc kết cấu dưới đất, chống thấm tường nhà cũ thường cần giải pháp dạng màng ngăn để tạo lớp cản nước bên ngoài kết cấu. Nhóm giải pháp này phù hợp khi khu vực tiếp xúc đất hoặc chịu áp lực nước cao, vì sơn phủ bề mặt thông thường khó đảm bảo bền lâu.

Bài viết tham khảo:

1. Báo Thanh Niên. (n.d.). [Bài viết về thực trạng thấm dột công trình tại TP.HCM, trích khảo sát Khoa Kỹ thuật Xây dựng - ĐH Bách khoa TP.HCM].
2. Safeguard Europe Ltd. (n.d.). Rising damp in masonry walls and the importance of mortar properties. Safeguard Europe.
3. Franzoni, E. (2014). Rising damp removal from historical masonries: A still open challenge. Construction and Building Materials, 54, 123–136.
4. National Park Service. (n.d.). Moisture problems in historic masonry walls: Diagnosis and treatment. U.S. Department of the Interior.
5. Heritage Victoria. (n.d.). Salt attack and rising damp. State Government of Victoria.

Lý do vì sao trong các bài viết của Apollo Silicone luôn sử dụng linh hoạt 2 thuật ngữ Silicone (có chữ e) và Silicon (không có chữ e):

Silicon (Si) “không có chữ e” đơn giản chỉ là một nguyên tố hóa học. Còn với Silicone “có chữ e” là một hợp chất cấu trúc bao gồm các nguyên tử Silicon và Oxygen kết hợp với nhau tạo thành chuỗi Polymer giống cao su có khả năng kháng lại sự thay đổi của nhiệt độ, co giãn và đàn hồi tốt, không dẫn điện dẫn nhiệt.

Sản phẩm từ Silicone có tên thương mại là Silicone Sealant chuyên dùng để gắn, trám trét, bịt kín các khe hở, mối nối nhôm kính và nhiều loại vật liệu xây dựng khác. Trong thực tế, chúng ta thường gọi các sản phẩm này là Keo Silicon (không dùng chữ e theo thói quen, viết và hành vi tìm kiếm trên mạng), nhưng về mặt kỹ thuật, chất trám Silicone mới là thuật ngữ để chỉ những sản phẩm này. Và khi nhắc đến các sản phẩm này, Silicone “có chữ e” là cách sử dụng chính xác nhất.